Etyczno-antropologiczne i religijne horyzonty fenomenologii Edmund Husserl (część II)

Seminarium letnie stanowi bezpośrednią kontynuację zajęć z semestru zimowego, poświęconych etyczno-antropologicznym i egzystencjalnym horyzontom fenomenologii Edmunda Husserla. O ile w pierwszej części analizowaliśmy fenomenologię jako projekt etyczno-egzystencjalny, drogę samopoznania oraz napięcie między „ja empirycznym” a „ja autentycznym”, o tyle część druga przesuwa punkt ciężkości ku problematyce religijnej i transcendencji.

Punktem wyjścia semestru letniego będzie egzystencjalne doświadczenie bliskości i oddalenia Boga. Dopiero na tym tle seminarium podejmie fenomenologiczną analizę idei Boga u Husserla oraz pytanie o jej relację do doświadczenia Boga osobowego. Analiza ta pozwala uchwycić zarówno możliwości, jak i granice refleksji filozoficznej: ideę Boga jako korelat świadomości i element husserlowskiej nauki o teleologii świata, a zarazem moment, w którym fenomenologia napotyka na wymiar przekraczający czysto pojęciowe ujęcie.

Kolejnym krokiem będzie refleksja nad antropologicznymi konsekwencjami pracy podmiotu nad sobą samym oraz nad procesem dochodzenia do „ja autentycznego”. Człowiek jawi się tu jako istota powołana do odpowiedzialnego działania w świecie, którego sens nie wyczerpuje się w immanencji, lecz odsłania się w horyzoncie transcendencji i zobowiązania.

Seminarium domyka problem wspólnoty miłości (Liebesgemeinschaft), rozumianej jako wspólnota, w której podmioty nie tylko współistnieją obok siebie, lecz uczestniczą w sobie nawzajem na drodze wczucia. Jest to wspólnota, w której relacja do drugiego człowieka osiąga swój pełny wymiar etyczny, a idea chrześcijańskiej miłości bliźniego zostaje ukazana jako szczytowa forma sensu relacji międzyludzkich.

Ze względu na ograniczoną liczbę spotkań seminarium ma charakter syntetyczny i problemowy, koncentrując się na napięciach granicznych, w których fenomenologia Husserla ujawnia swój religijny i egzystencjalny potencjał.

Forma pracy: będziemy wspólnie czytać i omawiać wybrane teksty. Język: niemiecki.

Terminy: 11.03, 15.04, 12.05, 10.06.

Literatura (wybrane fragmenty z następujących dzieł):

· Hua III/1 Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Erstes Buch. Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie, (Hrsg. von K. Schuhmann), Den Haag 1976.

· Hua XXVII Aufsätze und Vorträge (1922-1937), (Hrsg. von Th. Nenon und H. R. Sepp), Dordrecht/Boston/London 1989.

· Hua XXVIII Einleitung in der Ethik. Vorlesungen Sommersemester (1920-1924), (Hrsg. von H. Peucker), Dordrecht/Boston/ London 2004.

· Hua XLII Grenzprobleme der Phänomenologie. Analysen des Unbewusstseins und der Instinkte. Metaphysik. Späte Ethik. Texte aus dem Nachlas (1908-1937), (Hrsg. von R. Sowa, Th. Vongehr), Dordrecht 2014.